Blog komputerowy · porady IT, systemy, sieci i bezpieczeństwo Laboratorium odzyskiwania danych Odzyskiwanie danych · 609 123 321
Komputery i podzespoły

Chłodzenie AIO czy coolery powietrzne – co lepiej sprawdzi się przy Twoim procesorze

AIO kusi wyglądem i dobrymi wynikami, ale ma pompę i płyn. Wyjaśniamy, kiedy wystarczy dobry cooler powietrzny, a kiedy chłodzenie wodne ma sens.

lge Redakcja lge.com.pl 3 min czytania
Okładka artykułu: chłodzenie wodne AIO i chłodzenie powietrzne procesora

Do odprowadzenia ciepła z procesora służą dwa popularne rozwiązania: klasyczny cooler powietrzny z radiatorem i wentylatorem oraz gotowe chłodzenie cieczą typu AIO (all-in-one), czyli zamknięty układ z pompą, wężami i chłodnicą. Oba potrafią dobrze schłodzić współczesny procesor, różnią się jednak hałasem, montażem, trwałością i tym, co dzieje się w razie awarii.

Jak działają oba rozwiązania

W coolerze powietrznym ciepło z procesora przejmują ciepłowody, które rozprowadzają je po żeberkach radiatora, a wentylator wydmuchuje ciepłe powietrze. W AIO blok na procesorze oddaje ciepło cieczy, pompa przetłacza ją do chłodnicy zamontowanej przy ściance obudowy, a tam wentylatory oddają ciepło na zewnątrz. W obu przypadkach ostatecznie decyduje przepływ powietrza przez obudowę – ani AIO, ani cooler nie pomogą, gdy obudowa nie ma dobrego wlotu i wylotu.

Warto też pamiętać o tym, co dzieje się wokół procesora. Duży cooler powietrzny typu „wieża” przy okazji owiewa sekcję zasilania na płycie głównej i moduły pamięci. Przy AIO strumień powietrza w tej okolicy jest słabszy, dlatego w obudowie przydaje się dobrze ustawiony wentylator wlotowy z przodu i wylotowy z tyłu.

Skuteczność i hałas

Przy procesorach do pracy biurowej i większości gier dobry cooler powietrzny w pełni wystarcza. AIO z chłodnicą 280 lub 360 mm ma przewagę przy mocnych procesorach pracujących długo pod pełnym obciążeniem – np. przy renderowaniu czy kompilacji – bo większa powierzchnia chłodnicy i bufor cieczy spowalniają narastanie temperatury. W AIO dochodzi jednak źródło dźwięku, którego nie ma w coolerze: pompa. U części egzemplarzy słychać jej szum lub buczenie, zwłaszcza przy niskim obciążeniu i w cichym pokoju.

Infografika: cztery parametry do sprawdzenia przy wyborze chłodzenia procesora
Infografika: Na co zwrócić uwagę przed zakupem chłodzenia – kliknij, aby powiększyć

Trwałość i awarie

W coolerze powietrznym zużywa się praktycznie tylko wentylator, który można tanio i szybko wymienić na dowolny model w tym samym rozmiarze. W AIO z czasem może zawieść pompa, a przez węże powoli ubywa płynu, co po latach obniża skuteczność. Uzupełnienie lub naprawa zamkniętego zestawu zwykle nie jest przewidziana – wymienia się cały układ. Wycieki zdarzają się rzadko, ale gdy już wystąpią, ciecz może trafić na kartę graficzną lub płytę główną.

Uwaga: jeśli zauważysz krople, wilgoć lub ślady płynu wokół bloku czy węży, natychmiast wyłącz komputer i odłącz zasilanie. Nie uruchamiaj go ponownie, dopóki elektronika nie zostanie sprawdzona – a jeśli płyn mógł dostać się na dysk z ważnymi danymi, najpierw zadbaj o dane, np. zlecając ich zabezpieczenie w laboratorium.

Pamiętaj też, że awaria pompy objawia się szybkim wzrostem temperatury procesora, a w skrajnym przypadku samoczynnym wyłączaniem komputera. Warto podłączyć pompę do gniazda oznaczonego na płycie jako pompa (np. AIO_PUMP), ustawionego na stałe obroty, i co jakiś czas zerknąć na temperatury.

Montaż – częste błędy

  • Pompa nie powinna być najwyżej położonym punktem układu, bo tam zbiera się powietrze. Chłodnica na górze obudowy albo z przodu z wężami u dołu to bezpieczne ustawienia.
  • Przy coolerze powietrznym sprawdź maksymalną wysokość podaną przez producenta obudowy oraz czy radiator nie zasłoni wysokich modułów RAM.
  • Nie zapomnij zdjąć folii ochronnej z podstawy bloku lub radiatora – to zaskakująco częsta przyczyna przegrzewania nowego komputera.
  • Pasta termoprzewodząca: jeśli nie jest nałożona fabrycznie, wystarczy niewielka ilość na środek procesora.

O tym, dlaczego chłodzenie wymaga regularnej uwagi, piszemy w artykule Dlaczego warto dbać o układ chłodzenia, a jak bezpiecznie usuwać kurz z radiatorów – w poradniku o czyszczeniu komputera.

Porównanie w skrócie

CechaCooler powietrznyAIO
Typowe zastosowaniebiuro, gry, większość procesorówmocne procesory pod długim obciążeniem
Elementy zużywające sięwentylatorpompa, wentylatory, płyn
Ryzyko wyciekubrakniewielkie, ale istnieje
Ograniczenia montażuwysokość, miejsce przy RAMmiejsce na chłodnicę i węże

Co wybrać

Jeśli zależy Ci na prostocie i długiej, bezobsługowej pracy – wybierz dobry cooler powietrzny. AIO rozważ, gdy masz mocny procesor intensywnie obciążany przez długie godziny, obudowę z miejscem na dużą chłodnicę albo bardzo mało miejsca nad procesorem. Niezależnie od wyboru sprawdź zgodność z gniazdem procesora i obudową, a ważne dane trzymaj w kopii zapasowej – przegrzanie czy wyciek nie powinny oznaczać utraty pracy.

lge
Redakcja lge.com.pl

Blog prowadzi zespół Centrum Odzyskiwania Danych Mega Serwis z Warszawy – od 1997 roku naprawiamy komputery i odzyskujemy dane. Piszemy o tym, co widzimy na co dzień w serwisie i laboratorium.

Zadzwoń Utracone dane?