Blog komputerowy · porady IT, systemy, sieci i bezpieczeństwo Laboratorium odzyskiwania danych Odzyskiwanie danych · 609 123 321
Windows

Czysta instalacja Windows 11 z pendrive’a – od kopii danych do pierwszego uruchomienia

Czysta instalacja Windows 11 potrafi przywrócić komputerowi sprawność, ale jeden zły wybór partycji kasuje dane. Pokazujemy, jak przejść ją bezpiecznie.

lge Redakcja lge.com.pl 3 min czytania
Okładka artykułu: czysta instalacja Windows 11 z pendrive’a

Czysta instalacja Windows 11 to najskuteczniejszy sposób na system zaśmiecony latami programów, uporczywe błędy czy pozostałości po złośliwym oprogramowaniu. To jednak operacja, która zaczyna się od usunięcia partycji – dlatego większość pracy wykonuje się, zanim w ogóle uruchomi się instalator.

Zanim zaczniesz: kopia danych i klucz szyfrowania

Instalator nie pyta, czy na dysku zostały zdjęcia z wakacji. Po usunięciu partycji systemowej pliki z pulpitu, folderu Dokumenty czy Pobrane znikają. Zrób więc kopię na dysk zewnętrzny lub do chmury i sprawdź, czy da się ją otworzyć na innym urządzeniu – według zasad opisanych w artykule o zasadzie 3-2-1.

  • Wyeksportuj zakładki i hasła z przeglądarki albo upewnij się, że synchronizują się z kontem.
  • Zapisz klucze licencyjne programów i dane logowania do poczty, jeśli korzystasz z klienta pocztowego.
  • Jeśli dysk jest zaszyfrowany BitLockerem lub szyfrowaniem urządzenia, zanotuj klucz odzyskiwania – przyda się, gdyby coś poszło nie tak przed usunięciem partycji.
  • Gdy komputer już działa niestabilnie, dysk stuka albo znika z systemu, nie instaluj niczego. Najpierw zabezpiecz dane, a przy objawach fizycznej awarii oddaj nośnik do laboratorium.

Wymagania i przygotowanie pendrive’a

Windows 11 wymaga m.in. modułu TPM 2.0, rozruchu UEFI z obsługą Secure Boot i zgodnego procesora – szczegóły opisujemy w tekście o wymaganiach Windows 11. Nośnik instalacyjny najprościej przygotować narzędziem Media Creation Tool, pobranym ze strony Microsoftu z sekcji pobierania Windows 11. Potrzebny jest pendrive o pojemności co najmniej 8 GB; wszystko, co na nim jest, zostanie skasowane.

Kilka pendrive’ów różnych producentów
Do instalacji wystarczy zwykły pendrive o pojemności min. 8 GB – przed użyciem przenieś z niego pliki.

Uruchom narzędzie, zaakceptuj licencję, wybierz język i edycję, a następnie opcję Dysk flash USB. Przy licencji cyfrowej przypisanej do sprzętu klucz zwykle nie jest potrzebny – po instalacji tej samej edycji (Home lub Pro) system aktywuje się sam po połączeniu z internetem.

Infografika: pięć kroków czystej instalacji Windows 11 – kopia danych, pendrive, rozruch, partycja, sterowniki
Infografika: Czysta instalacja Windows 11 – kolejność działań – kliknij, aby powiększyć

Rozruch z USB i start instalatora

Podłącz pendrive i wyświetl menu startowe. Klawisz zależy od producenta (często F12, F11, F8 lub Esc) – sprawdź w instrukcji płyty głównej lub laptopa. Wybierz pozycję z nazwą pendrive’a oznaczoną jako UEFI. Jeśli komputer uparcie startuje z dysku, zajrzyj do ustawień firmware; podstawy opisuje artykuł o BIOS i UEFI.

W instalatorze wybierasz język, układ klawiatury i instalację systemu. Na pytanie o klucz produktu możesz odpowiedzieć Nie mam klucza produktu, jeśli komputer miał wcześniej aktywowany Windows. Wygląd kolejnych ekranów różni się między wersjami instalatora, ale kroki pozostają te same.

Wybór partycji – moment, w którym najłatwiej o błąd

Na liście zobaczysz pozycje „Dysk 0 partycja 1”, „Dysk 1 partycja 2” itd. Na dysku z dotychczasowym Windows zwykle są: mała partycja systemowa EFI, partycja zastrzeżona MSR, główna partycja systemu i partycja odzyskiwania. Przy czystej instalacji usuwasz właśnie te partycje i wskazujesz powstałe nieprzydzielone miejsce – instalator sam utworzy potrzebny układ.

Uwaga: numer dysku nie musi odpowiadać kolejności złączy. Rozpoznawaj dyski po pojemności, a jeśli w komputerze jest drugi dysk z danymi, najlepiej odłącz go fizycznie na czas instalacji. Usunięcie partycji z niewłaściwego dysku to jeden z częstszych powodów utraty danych przy reinstalacji.

Gdy instalator nie widzi żadnego dysku, zwykle brakuje sterownika kontrolera pamięci (zdarza się w laptopach z technologią Intel VMD/RST). Producent komputera udostępnia go zwykle do pobrania; wgrywa się go przyciskiem Załaduj sterownik. O tym, jak działają tablice partycji, przeczytasz w tekście MBR czy GPT.

Po instalacji: sterowniki i aktualizacje

  1. Połącz się z siecią i otwórz Ustawienia → Windows Update, instalując wszystko, co system zaproponuje.
  2. Zajrzyj do Windows Update → Opcje zaawansowane → Aktualizacje opcjonalne – tam często czekają sterowniki producenta.
  3. W Menedżerze urządzeń sprawdź, czy nie ma pozycji z żółtym wykrzyknikiem; brakujące sterowniki pobierz ze strony producenta laptopa lub płyty głównej.
  4. Przywróć dane z kopii i dopiero wtedy instaluj programy.

Więcej o źródłach sterowników piszemy w poradniku o aktualizacji sterowników.

Lista kontrolna

  • Kopia danych wykonana i sprawdzona, klucz szyfrowania zapisany poza komputerem.
  • Pendrive przygotowany oficjalnym narzędziem, rozruch w trybie UEFI.
  • Usunięte partycje wyłącznie z dysku systemowego, inne dyski odłączone.
  • Po instalacji: aktualizacje, sterowniki, dane, programy – w tej kolejności.
lge
Redakcja lge.com.pl

Blog prowadzi zespół Centrum Odzyskiwania Danych Mega Serwis z Warszawy – od 1997 roku naprawiamy komputery i odzyskujemy dane. Piszemy o tym, co widzimy na co dzień w serwisie i laboratorium.

Czytaj także

Windows →
Zadzwoń Utracone dane?