Nowy dysk można kupić w każdym sklepie, a odzyskanie danych z uszkodzonego zwykle kosztuje wielokrotnie więcej. To porównanie jest jednak mylące: w laboratorium nie płacisz za kawałek metalu i krzemu, tylko za odczytanie tego, co na nim zapisano – zdjęć, dokumentów, bazy firmy. Wyjaśniamy, z czego bierze się ta różnica.
Dysk produkuje się masowo, odzysk robi się ręcznie
Dyski powstają w milionach identycznych egzemplarzy na zautomatyzowanych liniach, dlatego są tanie. Każda awaria jest natomiast inna. Ten sam model może mieć uszkodzone głowice, spalony układ na płytce, uszkodzony moduł mikroprogramu albo porysowany talerz – a każdy z tych przypadków wymaga innej procedury. Odzyskiwanie danych to praca jednostkowa, wykonywana przez człowieka, który przez cały czas obserwuje zachowanie nośnika i decyduje o kolejnym kroku.
Sprzęt i warunki pracy
Zwykły komputer nie odczyta dysku z uszkodzonymi głowicami czy błędem w strefie serwisowej. Laboratorium korzysta ze specjalistycznych stanowisk, które pozwalają rozmawiać z dyskiem na poziomie mikroprogramu, omijać uszkodzone obszary i dokładnie kontrolować odczyt. Do tego dochodzą programatory i czytniki pamięci flash, stacje lutownicze z kontrolą temperatury, mikroskopy oraz komora laminarna do otwierania dysków talerzowych. Otwarcie dysku poza nią wpuszcza do środka pył, który przy obracających się talerzach niszczy powierzchnię. Ten sprzęt wymaga zakupu, licencji, aktualizacji i serwisu.

Części dawcze i czas
Przy uszkodzeniu głowic potrzebny jest dysk dawca: ten sam model, zgodna rewizja i często zbliżona data produkcji. Zdarza się, że trzeba sprawdzić kilka egzemplarzy, zanim któryś zadziała, a dawca po wyjęciu głowic nadaje się już tylko na części. Przy starszych lub rzadkich modelach samo zdobycie odpowiedniego dawcy bywa trudne.
Drugi składnik to czas. Uszkodzonego dysku nie kopiuje się z pełną prędkością, tylko ostrożnie: najpierw zdrowe obszary, potem słabe, z kontrolą każdego błędu. Przy dużych dyskach z wieloma uszkodzonymi sektorami sam obraz może zająć wiele dni pracy stanowiska. W przypadku macierzy RAID obraz wykonuje się z każdego dysku osobno, a potem trzeba jeszcze odtworzyć parametry macierzy.
SSD, pendrive i karty – inna trudność

Nośniki flash nie mają głowic, ale mają kontroler, który rozprasza dane po kościach, szyfruje je lub miesza i prowadzi własną mapę. Gdy kontroler padnie, odzysk może wymagać naprawy elektroniki, uruchomienia dysku w trybie technologicznym albo odczytu kości pamięci i programowego odtworzenia tego, co robił kontroler. W monolitycznych pendrive’ach i kartach microSD trzeba dotrzeć do punktów pomiarowych pod warstwą ochronną. To praca pod mikroskopem, wymagająca znajomości konkretnych rodzin kontrolerów.
Dlaczego nie ma jednej ceny
Koszt odzysku zależy przede wszystkim od rodzaju uszkodzenia i nakładu pracy, a nie od pojemności czy ceny dysku. Odczyt logicznie uszkodzonej partycji to zupełnie inne zadanie niż wymiana głowic w dysku z porysowanym talerzem. Rozrzut jest więc duży i uczciwą wycenę da się przedstawić dopiero po diagnozie. W naszym laboratorium odzyskiwania danych diagnoza i wycena są bezpłatne, a decyzję o odzysku podejmujesz, znając zakres prac.
Jak samemu nie podnieść kosztu
Wiele trudnych przypadków jest efektem wcześniejszych prób ratowania nośnika. Żeby nie pogorszyć sprawy:
- nie uruchamiaj ponownie dysku, który stuka, piszczy lub się nie wykrywa,
- nie skanuj uszkodzonego dysku programami do odzysku ani CHKDSK – więcej o tym w tekście o samodzielnym odzyskiwaniu danych,
- nie otwieraj obudowy i nie zamieniaj płytek elektroniki między dyskami,
- przy skasowanych plikach nic nie zapisuj na tym samym nośniku.
Najtańszy odzysk to ten, który nie jest potrzebny
Kopia zapasowa na drugim dysku i w chmurze kosztuje ułamek tego, co awaryjny odzysk, i działa od razu. Jeśli jeszcze jej nie masz, zacznij od zasady 3-2-1 i regularnie sprawdzaj, czy kopię da się odtworzyć. A jeśli awaria już się wydarzyła – odłącz nośnik, opisz, co się stało, i dostarcz go do laboratorium osobiście albo wyślij kurierem.
Więcej o odzyskiwaniu danych w naszych serwisach
- Karta pamięci po zalaniu – co robią woda, sól i korozja z jej stykami i elektronikąsdrecoverylab.pl
- macOS nie montuje dysku USB – jak odróżnić kłopot z exFAT, NTFS lub APFS od awarii sprzętuodzyskiwanie-danych-rzeszow.pl
- Raporty Backblaze w rękach admina – jak dobierać dyski Seagate, WD i Toshibaodzyskiwanie-danych-kielce.pl



