Blog komputerowy · porady IT, systemy, sieci i bezpieczeństwo Laboratorium odzyskiwania danych Odzyskiwanie danych · 609 123 321
Bezpieczeństwo

Konto standardowe zamiast administratora – bezpieczniejsza praca na co dzień

Większość użytkowników pracuje na koncie administratora, choć nie musi. Wyjaśniamy, co daje konto standardowe, jak działa Kontrola konta użytkownika i jak bezpiecznie zmienić typ konta.

lge Redakcja lge.com.pl 3 min czytania
Okładka artykułu: konto administratora i konto standardowe

Pierwsze konto zakładane podczas instalacji Windows lub konfiguracji Maca jest kontem administratora – i na nim większość z nas pracuje latami. To wygodne, ale oznacza, że każdy uruchomiony program, także złośliwy, może z łatwością zmieniać system. Osobne konto do codziennej pracy to prosty i bezpłatny sposób na podniesienie bezpieczeństwa.

Czym różnią się oba typy kont

Konto standardowe pozwala pracować normalnie: przeglądać internet, pisać dokumenty, korzystać z poczty, zmieniać własne ustawienia i instalować część aplikacji w obrębie swojego profilu. Nie pozwala natomiast instalować programów dla wszystkich użytkowników, zmieniać ustawień zabezpieczeń, sterowników ani plików systemowych bez podania hasła administratora.

Konto administratora może wszystko, choć w Windows nawet ono domyślnie działa z ograniczonymi uprawnieniami i musi potwierdzić operacje systemowe. Różnica polega na tym, że administrator klika „Tak”, a użytkownik standardowy musi wpisać hasło innego konta. Ten drugi próg skutecznie zatrzymuje wiele instalatorów z niepewnego źródła i zmusza do zastanowienia się.

Kontrola konta użytkownika (UAC)

UAC to okno, które przyciemnia ekran i pyta, czy zezwolić aplikacji na wprowadzenie zmian w urządzeniu. Jego ustawienia znajdziesz w Panel sterowania → Konta użytkowników → Konta użytkowników → Zmień ustawienia funkcji Kontrola konta użytkownika albo wpisując w wyszukiwarce menu Start „UAC”. Suwak ma cztery poziomy; domyślny powiadamia, gdy aplikacje próbują wprowadzić zmiany w komputerze.

Uwaga: przesunięcie suwaka na sam dół, „żeby nie wyskakiwało”, wyłącza ważną barierę. Jeżeli jakiś program wywołuje monit przy każdym uruchomieniu, poszukaj jego nowszej wersji, zamiast osłabiać cały system.

Infografika: zalecenia i błędy przy przechodzeniu z konta administratora na standardowe
Infografika: Zmiana typu konta – jak zrobić to bezpiecznie – kliknij, aby powiększyć

Jak przejść na konto standardowe w Windows 11

  1. Zrób kopię ważnych plików i upewnij się, że znasz klucz odzyskiwania BitLocker, jeśli dysk jest szyfrowany.
  2. Otwórz Ustawienia → Konta → Inni użytkownicy (we wcześniejszych wydaniach: Rodzina i inni użytkownicy) i dodaj nowe konto – może być lokalne, o nazwie np. „Admin”.
  3. Rozwiń nowe konto, wybierz Zmień typ konta i ustaw Administrator.
  4. Wyloguj się, zaloguj na nowe konto i sprawdź, że działa.
  5. Z poziomu nowego konta zmień typ swojego dotychczasowego konta na Użytkownik standardowy.

Twoje pliki, programy i ustawienia zostają na miejscu – zmienia się tylko zakres uprawnień. Hasło do konta administratora zapisz w menedżerze haseł lub w bezpiecznym miejscu na papierze. Zapomniane hasło jedynego administratora to kłopot, o którym piszemy w tekście zapomniane hasło do Windows.

macOS i Linux

Na Macu konta zmienisz w Ustawienia systemowe → Użytkownicy i grupy. Po kliknięciu przycisku informacji przy koncie znajdziesz przełącznik pozwalający użytkownikowi administrować komputerem. Zasada jest identyczna: najpierw drugie konto administratora, potem zmiana własnego. Jeśli Mac jest zaszyfrowany FileVault, upewnij się, że oba konta mogą odblokować dysk lub że masz klucz odzyskiwania.

W Linuksie praca na zwykłym koncie jest standardem – uprawnienia administratora uzyskuje się na chwilę poleceniem sudo, a dostęp do niego mają członkowie grupy sudo (Debian, Ubuntu) lub wheel (Fedora i pokrewne). Nie loguj się do środowiska graficznego jako root.

Kiedy konto standardowe przeszkadza

Przy instalacji większości programów pojawi się prośba o hasło administratora – to zamierzone. Aktualizacje Windows i programu antywirusowego działają normalnie także na koncie standardowym, więc nie trzeba się logować na administratora, by system był aktualny. Uciążliwe może być to dla kogoś, kto bardzo często testuje oprogramowanie; wtedy rozsądnym kompromisem jest pozostanie przy koncie administratora z włączonym UAC. W domu, gdzie z komputera korzystają dzieci lub starsi rodzice, a także w małej firmie konto standardowe dla każdej osoby powinno być regułą.

Podsumowanie

  • Codzienna praca – konto standardowe, administracja – osobne konto z mocnym hasłem.
  • Co najmniej jedno działające konto administratora zawsze musi istnieć.
  • UAC zostaje włączony, a hasło administratora wpisujesz tylko wtedy, gdy wiesz, co instalujesz.
  • Konto standardowe nie zastępuje aktualizacji, programu antywirusowego ani kopii zapasowej.
lge
Redakcja lge.com.pl

Blog prowadzi zespół Centrum Odzyskiwania Danych Mega Serwis z Warszawy – od 1997 roku naprawiamy komputery i odzyskujemy dane. Piszemy o tym, co widzimy na co dzień w serwisie i laboratorium.

Czytaj także

Bezpieczeństwo →
Zadzwoń Utracone dane?